Savol tuzish metodikasi
Sahifaning maqsadi
Bo'lajak o'qituvchilarga matn asosida turli darajadagi savollar tuzishni, savol orqali o'quvchini fikrlashga yo'naltirishni va o'qish savodxonligini baholaydigan topshiriqlar yaratishni o'rgatish.
Savol — dars jarayonining oddiy yordamchi vositasi emas, balki o'quvchining fikrlashini harakatga keltiruvchi metodik mexanizmdir. To'g'ri tuzilgan savol o'quvchini matnga qaytaradi, dalil izlashga undaydi va mustaqil xulosa chiqarishga yo'naltiradi.
Boshlang'ich sinfda savollar quyidagi darajalarda tuziladi:
- aniq javobli savollar — javob matnda ochiq berilgan;
- tushunishga oid savollar — o'quvchi mazmunni izohlaydi;
- xulosa chiqarishga oid savollar — javob mazmundan kelib chiqadi;
- talqin qilish savollari — muallif fikri yoki qahramon xarakteri izohlanadi;
- baholash savollari — o'quvchi munosabat bildiradi va asoslaydi.
Amaliy metodlar: "Kim? Nima? Qachon? Qayerda?", "Nega? Qanday qilib?", "Qanday bildingiz?", "Siz nima deb o'ylaysiz?" va "Savolni o'zing tuz". Har bir matnda kamida bitta "Nega?", bitta "Qanday bildingiz?" va bitta "Siz qanday fikrdasiz?" savoli bo'lishi tavsiya etiladi.
Amaliy misollar
Savollar: Malika kitobni qayerdan topdi? Nima uchun u har kuni ertak so'radi? Eski kitoblar nega qadrli bo'lishi mumkin?
Savol-topshiriqlar
• 2 ta aniq javobli, 2 ta xulosaga oid va 2 ta baholash savoli tuzing.
• Har bir savolga namunaviy javob yozing.
• Savollarning qaysi ko'nikmani rivojlantirishini izohlang.